Blog

Mosaic

Portaal

Lalala

Het publiek

I.M. Jacq Vogelaar

Hedenochtend bereikte de redactie van Terras het droeve nieuws dat Jacq Vogelaar is overleden. Hij is 69 jaar geworden. Jacq was voor velen van ons vriend, dierbaar collega en inspirator. Op Terras en natuurlijk het Raster-archief zullen we aandacht aan zijn werk blijven besteden. We verloren in hem een voorganger, een onvermoeibaar pleitbezorger voor internationale literatuur, essayist, criticus, schrijver, dichter.

Op De Revisor staat een In Memoriam voor Jacq Vogelaar.

Uit zijn laatste dichtbundel Inktvraat een gedicht dat eerder verscheen in Klaaglied om Ka en in het Camus-nummer van Raster:

I

De vooroude stenen van Caillois vragen om a en o en halen verhalen van ver de stenen die de Asse te lezen geeft spreken niet eens voor zich een grijze stroom van nullen en enen

Gevraagd naar de naam wordt het a gekaatst zonder weerga sta en ga en zeg mij na: hier is geen Ka

lees meer

Terras ontvangt 25.000 euro subsidie

Donderdag 24 januari werd bekendgemaakt dat Terras 25.000 euro ontvangt van het Nederlands Letterenfonds en het Prins Benhard Cultuurfonds. De andere drie tijdschriften die ondersteund worden zijn Hollands Maandblad, Liter en Das Magazin.

Op de site van het Letterenfonds is een persbericht te lezen, waarin over Terras onder meer wordt gezegd: ‘Het blad onderscheidt zich van andere tijdschriften door aandacht te schenken aan nieuwe stemmen in de buitenlandse literatuur en de literatuur vloeiend te verbinden met andere kunstdisciplines. Het is een plek waar jonge vertalers aan de slag kunnen. Terras plaatst de contemporaine literatuur, ook de Nederlandse, in een multimediale en multidisciplinaire omgeving.’

Bekijk hieronder een gloednieuw filmpje van en over Terras:  

lees meer

Horror vacui – over Edward Hopper

Een paar maanden terug ontdekte ik in Raster een stuk van Bernlef over Edward Hopper. Inmiddels is het gedigitaliseerd en kunt u het hier lezen. Bernlef analyseert het gevoel van ontroering dat de afwezigheid en ook de afwijzendheid van Hoppers doeken bij hem teweegbrengen. Ik schrijf afwezigheid, maart eigenlijk gaat het in de woorden van Bernlef om aanwezigheid : de afwezige, dat is hij zelf. In de observatie van het schilderij wordt hij even van zichzelf bevrijd. Een gevoel dat ik herken als wat mij soms bekruipt op een vreemde plek, een uitgestorven stad, een lege straat, waar je je als geabsorbeerd voelt door je omgeving.

Edward Hopper Morning Sun 1952Huile sur toile, 71,4 x 101,9 cmOhio, Columbus Museum of ArtHowald Fund Purchase 1954.031© Columbus Museum of Art, Ohio

Op dus naar het Hopperretrospectief in het Grand Palais in Parijs (nog tot eind januari te zien). Misschien … lees meer

Hans Teeuwen en de ontmaskering van het Nederlands cabaret

Na Gerard Bouwmeesters reactie op Reynaert en Suske & Wiske stelt Terras graag de gelederen open voor korte essays over maskerende en ontmaskerende verschijnselen. Uw ideeën zijn van harte welkom op redactie [at] tijdschriftterras.nl. Ivo Nieuwenhuis, promovendus aan de Universiteit van Amsterdam, baant de weg met een stuk over de ontmaskerende betekenis van Hans Teeuwens cabaret.     Hoe klinkt de echte Hans Teeuwen? Die vraag is moeilijker te beantwoorden dan het lijkt, aangezien deze populaire Nederlandse komiek zowel op het podium als in andere publieke optredens steeds wisselende maskers en stemmen opzet. Nu eens speelt hij de onhandige schlemiel, dan weer de nietsontziende sadist. De rol van serieuze commentator combineert hij moeiteloos met die van speelse provocateur. Geen van die maskers en stemmen domineert echt, waardoor de vraag waar Teeuwen nu feitelijk voor staat en wat hij vindt, als cabaretier en als publieke persoonlijkheid, meestal in het … lees meer

Reynaert (reactie)

Gerard Bouwmeester, promovendus Middelnederlandse letterkunde aan de Universiteit Utrecht, schreef een reactie op deze blogtekst. Hieronder volgt de reactie integraal.     Goedheid, slechtheid en ontmaskering: er waren voor Laurens Ham slechtere weken dan de vorige denkbaar om deze thema’s op Terras te bespreken dan de week die begon met de commissie-Samson en eindigde met Huys en Holleeder. Deze thema’s hebben een illustrerende bijrol in een stuk waarin de auteur betoogt dat wie oudere literaire klassiekers actualiseert moet waken voor ‘onnodig simplificeren’. Dat is volgens Ham wel gebeurd in Paul Geerts’ bewerking van Van den vos Reynaerde (VDVR), het Suske & Wiske-album De Rebelse Reinaert (DRR). Zonder iets af te willen doen aan het punt dat Ham maakt, zou ik wel graag drie kanttekeningen plaatsen bij zijn opmerkingen over het avontuur van de Vlaamse striphelden. Ik doe dat naar aanleiding van twee citaten uit het stuk van Ham.

lees meer

Leuk

james wood omslag

Typisch Nederlands

I.M. Diederik Grit     ‘Weinig vertaalproblemen zijn zo universeel als dat van de vertaling van cultuurbepaalde termen en uitdrukkingen, ook wel aangeduid als “realia”’, schreef Diederik Grit, scandinavist en vertaler, in een artikel in vertaaltijdschrift Filter (1997)[1].   Zo universeel als het verschijnsel realis is – ik vertrouw op wat internet me als enkelvoud dicteert, gebruikt wordt het vreemd genoeg nooit, geen vertaler roept kennelijk ooit uit: ‘Verdomme, man, ik zit me nou toch met een realis in m’n maag!’ – zo on-universeel, anti-universeel zelfs, is het beestje zelf. We vragen ons met Máxima af wat de Nederlandse identiteit inhoudt? Misschien schuilt die wel in al die dingen die alleen wij bezitten en vooral: benoemen.   Diederik Grit geeft de toekomstige vertaler een lijstje met strategieën die toegepast kunnen worden om (ervan uitgaand dat je naar je moedertaal vertaalt) deze al te vreemde elementen zo soepel mogelijk … lees meer

Schets van het landschap II

 

1. Ik denk na en probeer te weten, vergeet wat ik ben. Ik kan door het denken zeggen dat ik ben en de wereld beschouwen. Vergeten dat ik er onderdeel van ben.

2. Ik heb een landschap gekozen om er te wonen en met de ploeg het land bewerkt. Ik laat onder het genot van een biertje mijn blik over de akker dwalen. Hoewel ik niets dan arbeid heb toegevoegd, besluit ik tevereden dat er na het werk iets veranderd is.

3. Ik maak een opsomming van de eigenschappen van de aarde, het water, de lucht en de boom op mijn land. Er waren overeenkomsten en verschillen. In mijn land zijn het de verschillen die tellen.

4. Wat ik over de materie van de schors weet, som ik op. Bij dat wat ik niet weet, hoef ik niet stil te staan. Ik heb de schors van de … lees meer

Masker, ontmasker (5)

Je zou het niet zeggen, maar carnaval heeft een maatschappijkritische betekenis. Of laat ik preciezer zijn: je zou dat niet zeggen wanneer je inwoner van Utrecht bent, zoals ik, en jaarlijks kuddes randstedelingen hossend in treinen naar het zuiden ziet verdwijnen. Maar wanneer je, nog steeds zoals ik, als toeschouwer van de Tilburgse ‘opstoet’ de ene na de andere satirische performance ziet passeren, dan wordt dat kritische potentieel ineens voorstelbaar. Carnaval is van oudsher een feest waarin de maatschappelijke orde op zijn kop wordt gezet. Het gezag wordt onklaar gemaakt, er wordt een symbolische Prins Carnaval op de troon gehesen en de ‘eigenlijke’ machthebbers worden onophoudelijk belachelijk gemaakt.

De vraag is natuurlijk of deze politieke omkering wel echt ondermijnend werkt. Dat is althans een vast punt van discussie sinds de Russische literatuurwetenschapper Michail Bachtin in een studie over Rabelais’ Gargantua en Pantagruel het … lees meer

Masker, ontmasker (2)

Op de hoes van de plaat Masque (1975) van de Amerikaanse band Kansas prijkt een gezicht met een vreemde vorm, gevormd uit vissen, kreeften, krabben en andere zeebeesten. Maker van het kunstwerk is Giuseppe Arcimboldo (1527-1593), een Italiaanse kunstenaar die gespecialiseerd was in zulke bizarre portretten. Hoofden en lichamen samengesteld uit fruit, bladeren, hout, goud, vuur, boeken: Arcimboldo lijkt wel alles te hebben uitgeprobeerd. Sommige van zijn werken horen meer in de vroeg-twintigste-eeuwse avant-garde thuis dan in de Renaissance. Neem The Librarian, die volledig uit gestapelde boeken en een gordijn is samengesteld en die mij doet denken aan de figuren op de schilderijen van de surrealist Giorgio de Chirico (1888-1978).

Wat wilde Arcimboldo met deze portretten zeggen? Het is verleidelijk om er een maatschappelijke kritiek in te zien: kritiek op de overdaad van een maatschappij die rijker en rijker werd. … lees meer

Schets van het landschap

Bericht vanuit Kunsthuis SYB te Beetsterzwaag

1. Ik zeg: ik ga een landschap beschrijven. Jij maakt je op je het landschap te verbeelden, zoals een schilder zijn doek prepareert.

2. Ik ga me niet vermoeien het landschap correct te beschrijven. Als ik een berg zie, dan zie ik een berg, ook al staat er een boom voor de voet of schuift er net een wolk voorbij de top.

3. Ik heb een afbeelding in de hand en beschrijf het landschap. Ik weet niet of ik het landschap beschrijf of de afbeelding van het landschap. Het landschap dat ik zag, bestaat niet meer.

4. Het bijschrift vertelt me wat ik zie. Ik lees een beschrijving van het landschap of iets over de locatie, wanneer het boek over landschappen gaat, maar over het papier, het font en de drukkwaliteit als het over vormgeving gaat.

5. Welk boek vertelt wat over … lees meer