thema:

Figuratie

Het heeft jaren geduurd voor het klaar was.

Het duurt een dag langer.

 

Er springt iets aan, dat nog niet bestaat.

De brom verontrust de schilder, maar hij begrijpt de symboliek.

 

Links, een staande figuur in de schaduw

Links is een kader, waar een figuur in past

Een figuur staat links in beeld

Het beeld is wat we zien.

Een man komt een tabakswinkel binnen en ziet hoe de vrouw van de tabakshandelaar op zijn moeder lijkt. Zijn moeder is dat beeld

 

dat hij onwillekeurig links plaatst.

 

Een figuur kan de contour zijn van iemand die we willen zien

als beeld dat ons bijblijft.

 

Een figuur kan het model zijn waarnaar we de werkelijkheid verklaren of de personen die we daarin willen onderscheiden.

 

Het beeld van de moeder kan heel goed het beeld worden van een dochter, een volwassen vrouw, een vrouw die handelt naar het beeld van de onbereikbaarheid

zoals een tabakshandelaar dat koestert.

 

Geschreven door een vrouw kan het beeld  een man zijn.

Het gaat niet om de man of vrouw die beschrijft noch om de man of vrouw die een beeld zijn.

 

Links in de hoek een figuur.

Een poging om iets te verklaren over figuratie.

 

Ik wil het met je hebben over de vormen die mij bekoren maar ik kan het moment niet vinden.

 

figuur A.

 

Het is een vergissing te denken dat de uitleg ons bij zal blijven

zoals bijvoorbeeld in een gedicht

dat een tabakshandelaar oproept in een klein tabakswinkeltje

in gesprek met een koper

en daar omheen een wolk suggesties die boven het gesprek uitstijgen

en de vrouw van de tabakshandelaar bereiken

van de vrouw een beeld maken dat de mannen naar voren schuiven

om het van elkaar te winnen en in het beeld ten onder te gaan.

 

Iedere figuur op dit tafereel doet denken aan een andere figuur.

wat blijft is het drama en de plaatsing van de figuren in dit voorbeeld uit de kunstgeschiedenis.

 

Het is zoals we afbeelden wat ons ontroert en kwetst.

In de figuren die we zo achteloos benoemen

omdat we willen weten wat figuren zijn voordat we alle interesse verliezen

zit het falen van dat noemen opgesloten.

 

We verliezen elke interesse. Het is warm. We hebben last van onze lichamen.

Een grote vermoeidheid hangt in onze gewrichten. Nu te drinken werkt in ons voordeel

voor het gesprek en de waardigheid van nu.

Niet drinken redt het leven dat we morgen verwachten.

Morgen tekenen bevoegde functionarissen de figuren op het asfalt met wit krijt.

 

Er is iets gebeurd waar de tabakshandelaar de contouren niet van herkent. Zijn vrouw is het spreken verleert. De winkel moet dicht voor onderzoek, maar wie sigaretten wil, kan ’s avonds langs komen of afspreken in het café aan de Plaza Mayor.

 

Het ging te snel om zijn postuur op te slaan.

Zijn silhouet zou ik geloof ik nog herkennen.

Een onbeduidende figuur. een gladjanus, een goorlap, een viezerik, een onbetrouwbaar sujet, een man alleen in een verlaten straat, een man bij de bushalte, een man op het balkon van de presidentiële residentie. een man op tv in een programma over vastgoedprojecten in de tropen. Een vrouw die door het beeld loopt met cocktails en honden. Een vrouw die de winkel opruimt, alle pakjes sigaretten recht legt, het haar met haar vingers naar achteren strijkt. Dan de vingers nog, in een close-up die wonderen doet.

 

Figuur 5. De vingers van een rechterhand

Figuur 6. De vingers van een linkerhand

 

Figuur 7. Het aantal arrestaties van de laatste tien jaar.

 

Rechts

de verlosser

 

figuratief, vroeg twintigste eeuw, gemengde techniek.

Over de auteur:

Jan Baeke (1956) is vertaler en dichter. In 1997 verscheen zijn debuutbundel Nooit zonder de paarden bij Uitgeverij de Bezige Bij. Hiervoor had hij reeds gedichten gepubliceerd bij Tirade. De vierde bundel van Baeke, Groter dan de feiten (2007), werd genomineerd voor de VSB Poëzieprijs 2008. Naast dichter is Jan Baeke vertaler van Lavinia Greenlaw, Liz Lochhead en Deryn Rees-Jones en is hij verbonden aan Poetry International.